Engels in de wereld

We hoeven niet verder te kijken dan het Britse eiland als we naar spraakverwarringen zoeken. Hoewel beide landen naast elkaar liggen, eerder één land waren en intensief met elkaar communiceren is het soms lastig voor een Engelsman uit Birmingham om een Ier uit de buitenwijken van Dublin te verstaan. Ook in Groot Brittannië zelf kunnen inwoners uit verscheidene plaatsen met een sterk accent elkaar soms niet begrijpen. Wanneer je naar landen nog veel verder van het Britse eiland kijkt verschillen de gezegdes, gebruiken en woorden van de taal vaak alleen nog maar meer.

Veel meer mensen dan alleen Engelsen en Amerikanen hebben het Engels als moedertaal. Het is de officiële taal van Nieuw Zeeland, Canada en Ierland, maar ook van Zuid-Afrika, Nigeria en Belize. Over de hele wereld, in verschillende klimaten en met zeer verschillende culturen communiceren, werken en onderhandelen mensen met elkaar waarbij alles officieel in het Engels wordt gedocumenteerd. Deze landen hebben het Engels allemaal net even anders ontwikkeld. Door cultuur, klimaat en omliggende landen ontwikkelt het vocabulaire en de uitspraak van bepaalde woorden zich niet rechtlijnig. Dat kan voor veel verwarring zorgen!

Tijdens een TED conferentie vertelde Chimamanda Adichie dat haar huisgenoot op een Amerikaans college verbaasd reageerde over het feit dat zij, een Nigeriaanse vrouw, zo goed enkels sprak. Toen Adichie vertelde dat Engels haar moedertaal was en de officiële taal van Nigeria, keek de huisgenoot raar op. Veel meer publiek wist niet dat Engels de standaardtaal van Nigeria is. Adichie hield een prachtig betoog waarin zij andere woorden en een andere uitspraak gebruikt dan de gemiddelde Amerikaan zou doen. Ook Nederlanders leren en komen vooral in aanraking met het Engels zoals dat op de Amerikaanse of Engelse televisie wordt gesproken. We houden er weinig rekening mee dat er in andere landen óók Engels gepraat wordt, zij het op een andere manier dan we gewend zijn. We kunnen daarom in de war raken wanneer we geconfronteerd worden met Engels dat hier niet helemaal of zelfs helemaal niet op lijkt.

Voor een vakantie of een zakenbespreking in het buitenland is het altijd verstandig om je te verdiepen in de lokale cultuur en taal. Red je je met handen en voeten, of met het Engels? Vaak wordt het elkaar verstaan en goed begrijpen, zeker tijdens zakelijke ondernemingen, onderschat. Je zult je Ierse zakenpartner misschien maar moeilijk verstaan, niet begrijpen waar de houding en mentaliteit van je contactpersoon in Zuid-Afrika op gebaseerd is en versteld staan van het feit dat Australiërs soms met beledigende woorden aanduiden dat ze elkaar waarderen in de informele sfeer. Om misverstanden te voorkomen is het dan ook niet onverstandig om een tolk of, voor officiële documenten, een professioneel vertaalbureau in te schakelen!

Vertalen? Dat kan ik zelf wel!

Als Nederlander vind je jezelf vaak niet alleen Nederlander, maar ook, of misschien zelfs vooral, Europeaan, of wereldburger. Natuurlijk, we houden van de HEMA, zien graag kaas of hagelslag op onze boterham en een leven zonder fiets kunnen we ons niet voorstellen, toch passen we ons moeiteloos aan andere nationaliteiten en de normen en waarden van dien aan. De handelsgeest zit immers al eeuwen in ons systeem en daarbij hechten we vaak niet zoveel waarde aan ons nationalistisch gevoel. Als klein kikkerlandje konden en kunnen we nou eenmaal niet zelfvoorzienend zijn en daarom moeten we soms een andere taal of moraal voorop zetten. Het voordeel hiervan is dat we als land ontzettend internationaal georiënteerd zijn en we al vanaf vroege leeftijd meerdere talen leren. Eventjes een tekst omzetten naar bijvoorbeeld het Engels is dan ook iets waarvan we denken: daar draai ik mijn hand niet voor om. Maar ligt het wel zo gemakkelijk?

Het vertalen van een tekst is vaak veel ingewikkelder dan we in eerste instantie denken. Nadat een vertaalbureau een tekst naar een vertaler stuurt, denken wij dat deze in zijn of haar luie stoel gaat zitten, gewapend met een flinke bak koffie en een leger woordenboeken en aan de slag gaat. In werkelijkheid komt er echter veel meer bij kijken. Naast de vertaler die zijn of haar werk doet zijn er nog een hoop andere mensen die verschillende stappen verrichten voor het tot stand brengen van een perfecte vertaling.

Als een tekst wordt opgestuurd wordt deze eerst geanalyseerd. Hoe groot is de tekst, wat is de tekstsoort, de moeilijkheidsgraad en staat de tekst in een werkbaar format? Soms moet een document eerst omgezet worden voordat er aan kan worden begonnen. Dan wordt de tekst opgestuurd naar de vertaler en begint het echte werk. Om voor een perfecte vertaling te zorgen werkt een goed vertaalbureau altijd met moedertaalsprekers. Daarbij houden ze ook rekening met de taalvariëteit, zodat u geen Brits Engelse tekst naar een Amerikaanse klant opstuurt. Als een tekst voor marketingdoeleinden wordt gebruikt of wordt gepubliceerd vindt er vaak ook nog een proeflezing door een professional plaats, om er zeker van te zijn dat de tekst op de juiste wijze is vertaald. Vervolgens wordt de lay-out aangepast, zodat de vertaalde tekst er zo uitziet als het origineel.

Het vertalen van een tekst is dus niet zomaar iets wat je eventjes op een luie zondagmiddag doet. Zeker bij het vertalen van technische documenten, belangrijke juridische contracten of misschien wel een boek over medische software, is het verstandig om er voor te zorgen dat je zelf of iemand uit je bedrijf het woordenboek links laat liggen en daar een professionele vertaler voor in te schakelen.

 

British English versus American English

Als het gaat om vertalen naar het Engels is dat niet alleen een vertaling van de ene taal naar de andere taal, het is ook een kwestie van waar die taal gesproken wordt. Hoewel het op het eerste gezicht niet zo lijkt, bestaan er fundamentele verschillen tussen Amerikaans Engels en Brits Engels. Vergelijkt u de volgende verhaaltjes:

'Mary buys a single for the tube home. Her wellies are still smudged with mud from working in the garden. At  the car park she opens her boot to store the biscuits and doughnuts for her holiday and drives home. As she passes the local pub, she stops to put her post in the postbox.

'Mary buys a one-way for the subway home. Her rubber boots are still smudged with mud from working in the yard. At the parking lot she opens her trunk to store the cookies and donuts for her vacation and drives home.  As she passes the local bar, she stops to put her mail in the mailbox.'

Zoals u ziet maakt niet alleen spelling uit, maar ook het vocabulaire verschilt in beide talen als dag en nacht van elkaar. Voor een professionele vertaling is het belangrijk dat u om serieus genomen te worden door een Amerikaans publiek correct Amerikaans Engels gebruikt en Brits Engels voor vertalingen die naar Groot-Britannië gaan.

Denk er dus aan dat wanneer u zegt: 'My daughter is in A&E' een Amerikaan zal aannemen dat uw dochter in Arts and Entertainment zit, terwijl een Brit verschrikt zal vragen hoe het komt dat uw dochter in de Accident and Emergency room is beland.