Chaucer en het Middelengels

[…]
O!  ofte swore thou that thou woldest dye
For love, whan thou ne feltest maladye
Save foul delyt, which that thou callest love!
If that I live, thy name shal be shove
In English, that thy sleighte shal be knowe!
Have at thee, Iasoun!
[…]
uit: the Legend of Good Women (onderdeel: The Legend of Hypsipyle & Medea) – Geoffrey Chaucer (ca. 1343 – 1400)

In eerste instantie lijkt deze tekst van Chaucer niet te lezen. Zoals bij het voor het eerst lezen van “Van den Vos Reynaerde” of “Karel ende Elegast”, gaat er toch na enkele alinea's of bladzijdes intern een knop om en past men zich aan op de vreemd aandoende syntaxis en spelling. Bovenstaande tekst is geschreven in het Middelengels. Dit is een vroege voorloper van het moderne Engels dat van ca. 1066 tot de 15e eeuw werd gebezigd. Het vormt de basis voor de huidige versie van de Engelse taal en vindt op haar beurt weer haar oorsprong in het Oud Engels. Overigens is het wel interessant om te vermelden, dat het Middelengels nog van 4 naamvallen gebruik maakte, waar die in de moderne Engelse taal grotendeels verdwenen zijn.

Geoffrey Chaucer is verreweg de belangrijkste schrijver in de tijd van het Middelengels. Zijn werken staan hoog genoteerd in de wereldliteratuur. Zijn loopbaan was zeer divers en tijdens zijn carrière is hij vertrouweling geweest van maar liefst drie opeenvolgende koningen. Met zijn werken toonde hij ook aan dat het Middelengels prima gebruikt kon worden voor poëzie. Het deed daarmee niet onder voor het Latijn of het Frans. Zijn belangrijkste werk is natuurlijk (het helaas onvoltooide) “the Canterbury Tales”, maar het is ook interessant om hier van de gelegenheid gebruik te maken eens een ander werk van hem te belichten.

"The Legend of Good Women" is een lijvig 14e-eeuws Middelengels gedicht. Het stuk is in de vorm van een droomvisioen gegoten. Dit werk heeft toentertijd zware indruk bij velen achtergelaten en doet dat nog steeds. Chaucer zette met zijn werken een heel nieuw perspectief op de kaart met zijn werken. Hij liep  zijn tijd ver vooruit, zijn werken doen eerder denken aan de Renaissance, waar humanistiek een wat gebruikelijker onderwerp was dan in de Late Middeleeuwen. “The Legend of Good Women” doet daarbij zeker niet onder voor “the Canterbury Tales”. Integendeel. Eigenlijk is dit stuk nog steeds actueel en wij zullen dan ook niemand afraden hier eens een blik op te laten werpen!

Het accent op Engels

Mensen die spreken met een bepaald accent, kunnen daarvan profiteren bij hun uitspraak van het Engels. De taalwetenschapper Rias van den Doel deed hiernaar onderzoek in de Chinese provincie Jiangsu en legde zo verbanden tussen dialecten en de uitspraak van het Engels. Deze situatie is echter ook van toepassing in Nederland. In het Engels bestaan er klanken die niet voorkomen in talen zoals het Chinees of het Nederlands, maar wel bepaalde accenten of dialecten van diezelfde taal. Mensen die spreken met  een dergelijk accent of het dialect machtig zijn, zullen dus de Engelse klanken beter kunnen uitspreken of nabootsen.

Zo blijkt dat mensen die het Utrechtse dialect spreken, beter in staat zijn om bijvoorbeeld de typische Engelse ‘a’ correct uit te spreken. Bij andere Nederlanders klinkt deze letter meer als de letter ‘e’. Mensen uit Brabant spreken dan weer beter de letters ‘f’ en ‘v’ uit, waardoor ze bijvoorbeeld correcter het onderscheid tussen ‘very’ en ‘ferry’ kunnen uitspreken. Marokkaanse Nederlanders spreken vaak onderling het Tarifit, een Berbertaal die bekend staat om haar th-klanken, net als het Engels. Zij gaan dus beter woorden zoals ‘these’ en ‘three’ uitspreken, woorden waar andere Nederlanders het nog al eens moeilijk mee hebben.

Taalwetenschapper Rias van der Doel publiceerde de resultaten van zijn onderzoek in China in een Chinees tijdschrift. Het Mandarijn en het Wu zijn twee dialecten die in de provincie Jiangsu worden gesproken. Het valt op dat er een groot verschil is in uitspraakfouten tussen de mensen die een van deze twee dialecten spreken en de overige  Chinezen. Het Mandarijn en het Wu maken dan ook gebruik van klanken die dichter aanleunen bij het Engels.

Van der Doel wil in de toekomst zijn pijlen richten op andere regio’s in China. Hij heeft het plan opgevat om, in samenwerking met Chinese universiteiten, Engelse teksten te laten voorlezen door Chinezen met verschillende accenten. Daarna kan hij hun uitspraak gaan analyseren. Van der Doel heeft ook plannen om dezelfde strategie op Nederland te gaan toepassen.

Het uitspraakonderwijs kan ongetwijfeld profiteren van de aandacht voor verschillende accenten. Op die manier kunnen we immers  tot een goed verstaanbare uitspraak van het Engels komen. Luisteren naar sprekers met een bepaald accent kan helpen om klanken beter en sneller op te pikken. Oefening kan je daarna leren om de klanken zelf ook correct uit te spreken.

Global English

Dagelijks gebruiken we wel de Engelse taal, de ene persoon wat meer dan de andere. Maar welk Engels gebruiken we eigenlijk? Dit is een vraag die ook interessant kan zijn voor scholen en universiteiten, aangezien het Engels  ook daar meer en meer inburgert raakt. Gebruiken we Brits Engels, Amerikaans Engels of het zogenaamde Globish, een soort Engels dat bestaat uit ongeveer 1500 woorden en een zeer simpele grammatica heeft? De verschillen tussen deze drie soorten Engels gaan verder dan alleen maar een andere spelling. Dezelfde woorden kunnen immers een andere betekenis hebben. Britten durven dan ook wel eens stellen dat zij bijna alles gemeen hebben met Amerika, behalve hun taal.

Wanneer Engels je moedertaal niet is, dan zijn de verschillen tussen Brits en Amerikaans Engels vaak
niet erg duidelijk of begrijpelijk. De verschillen in betekenis kunnen echter enorm zijn. Denk bijvoorbeeld maar aan het woord ‘rubber’, dat in het Brits Engels voor een gommetje staat en in Amerika het woord is voor een condoom. Het ‘Globish’ is een door mensen ontwikkelde taal dat deze eigenaardigheden probeert uit te vlakken door zich te beroepen op de codificatie van patronen die door niet-moedertaalsprekers van de Engelse taal worden gebruikt. Dit idee is gebaseerd op de manier waarop niet-Engelse zakenmensen met elkaar communiceren in het Engels.

Grammatica, spelling en woordbetekenis lopen heel erg uiteen. Er zijn zelfs Britten die er voor opperen om over te stappen naar het Amerikaans Engels. Wat dit onderwerp betreft zijn er online een paar serieus verhitte discussies ontstaan. Veel journalisten en schrijvers zijn te vinden voor deze overstap omdat het Amerikaans Engels veel flexibeler is en de nieuwe ontwikkelingen beter volgt. Amerika is dan ook het land waar veel nieuwe dingen hun herkomst vinden.

Er zijn echter ook mensen die radicaal tegen deze overstap zijn. Tegenstanders zijn vooral van mening dat zulk een aanpassing niet opgedrongen kan worden. Ze beweren ook dat de macht van Amerika wat aan het afzwakken is en dat het dus een vergissing zou zijn om van het Brits naar het Amerikaans Engels over te stappen. De meeste van hen stellen ook dat voor internationale contacten best het Globish gebruikt kan worden, omdat dit eenvoudig aan te leren is voor moedertaalsprekers van vrijwel alle talen.

Uiteindelijk zal iedereen moeten kiezen voor het Engels waar hij of zij zich het best bij voelt. Trouwens, ook als we elkaar blijven aanspreken met een ander soort Engels, kun je er gerust op zijn dat je elkaar zult verstaan. Alleen is er dus voorzichtigheid geboden bij het gebruik van bepaalde woorden die verschillende betekenissen hebben. Er zouden anders wel eens ‘vervelende’ situaties kunnen ontstaan…

Verwantschappen van de Engelse taal

Alle wereldtalen kunnen onderverdeeld worden in verschillende taalfamilies. Zo is er de taalfamilie die alle Europese talen overkoepelt, Indo-Europees, waarvan de Germaanse talenfamilie een van de belangrijkste takken is. De Scandinavische talen worden omschreven als Noord-Germaans. Ooit bestond er ook een Oost-Germaanse tak, maar die is ondertussen volledig verdwenen. De West-Germaanse tak omvat de volgende talen: Nederlands, Duits, Schots, Fries en Engels. Tussen het Schots, Engels en Fries bestaat er een zeker verwantschap.

Sommige woorden klinken in alle West-Germaanse talen bijna hetzelfde en worden zelfs nagenoeg op dezelfde wijze uitgesproken. We denken daarbij bijvoorbeeld aan het woord huis. In het Engels is dit house, in het Fries hûs en in het Duits wordt het Haus. Doorheen de geschiedenis zijn er in de verschillende talen uiteraard uitspraakveranderingen opgetreden. Het is interessant dat in die veranderingen een bepaald vast patroon kan waargenomen worden, wat men klankverschuiving noemt.

Het Engels werd geboren uit de verschillende Germaanse talen die men sprak in Groot-Brittanië en dan voornamelijk de taal van de Angelen en de Saksen. In het Engels dat vandaag de dag gebruikt wordt, is deze oorsprong echter nog maar voor een klein deel terug te vinden. Het Britse Rijk heeft binnen zijn grenzen immers een mengelmoes aan talen en culturen en heeft zich over grote delen van de wereld verspreid. In lang vervlogen tijden hebben vooral de Vikingen, met hun Oudnoords, een grote invloed uitgeoefend op het Engels. Woorden zoals sky en call zijn hier goede voorbeelden van. De grootste impact op de Engelse taal kwam echter van het Frans en dit door de Normandische overheersing. Ruim één derde van het hedendaagse Engels heeft roots in het Frans! Daarnaast zijn er in het Engels ook invloeden terug te vinden van Romaanse talen, zoals het Spaans, Latijn en Italiaans. Ook het Nederlands draagt zijn steentje bij met vooral woorden die in de scheepvaart gebruikt worden. Maar ook woorden zoals brandy (brandewijn) en cookie (koekje) vonden ooit hun oorsprong in het Nederlands.

Het Engels is dus een taal die doorheen de jaren enorm beïnvloed werd door andere talen. Dit maakt dat het Engels een zeer uitgebreide woordenschat heeft. Dit gaat zelfs zo ver dat er vaak verschillende woorden met dezelfde betekenis zijn. Deze woorden gebruikt men dagelijks in hun Germaanse varianten, daar waar ze meestal in de officiële schrijftaal in hun Franse of Latijnse varianten te vinden zijn.

Vertaalbureau voor de Engelse taal opent nieuwe vestiging in Antwerpen

Enkele maanden geleden heeft vertaalbureau Snelvertaler, dat deel uitmaakt van een keten van vertaalbureaus een nieuw filiaal geopend in Antwerpen. Het nieuwe vertaalbureau specialiseert zich in de Engelse taal en werkt samen met de Brits Engelse vertalers van Fasttranslator.co.uk en de Amerikanen van Fasttranslator.com. Alhoewel het grootste deel van de vertaalmarkt in Vlaanderen op het Franse gedeelte gericht is, is er ook enorm veel vraag naar Engelse vertalingen. Het nieuw opgerichte vertaalkantoor telt slechts enkele medewerkers, maar de verwachtig is dat dat er spoedig meer zullen zijn. Het management wordt gevoerd door mevrouw Enid Blekman. Zij is afkomstig van het moederbedrijf Fasttranslator.com.

Het vertaalbureau is in een schitterend pand gevestigd. Leuk is dat de gevel is voorzien van een extract uit een woordenboek.